ΑΡΧΙΚΗ / Τόμος 46 (2018) / Τεύχος 1 / Νόσος Alzheimer και χρόνια περιοδοντίτιδα: τα δεδομένα και οι παθογενετικοί μηχανισμοί υποδεικνύουν πιθανότητα συσχέτισης

Νόσος Alzheimer και χρόνια περιοδοντίτιδα: τα δεδομένα και οι παθογενετικοί μηχανισμοί υποδεικνύουν πιθανότητα συσχέτισης

Α. ΛΙΟΣΑΤΟΣ, Θ. ΔΕΡΒΙΣΟΓΛΟΥ, Χ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ
ΣΤΟΜΑ 2018; 46: 91-102

Η παρούσα ανασκόπηση αποσκοπεί στη διερεύνηση και παρουσίαση στοιχείων της υφιστάμενης βιβλιογραφίας αναφορικά με την ενδεχόμενη σχέση της Νόσου Alzheimer (ΝΑ) με την περιοδοντική νόσο.
Αμφότερες, ΝΑ και περιοδοντίτιδα συνιστούν διαδεδομένες νοσολογικές οντότητες, οι οποίες συνήθως προσβάλλουν μεσήλικες και ηλικιωμένους με σημαντικές επιδράσεις στην ποιότητα ζωής. Ιδίως η ΝΑ, η οποία συνιστά την πρώτη αιτία άνοιας διεθνώς, προκαλεί κυτταρική εκφύλιση των νευρώνων και οδηγεί σε απώλεια μνήμης, βλάβες σε όλες τις νοητικές λειτουργίες και τελικά σε πλήρη ανικανότητα και εξάρτηση του ασθενούς.
Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα έχουν εμπλέξει την ύπαρξη περιφερικών φλεγμονών με συστηματικές συνέπειες στην αιτιοπαθογένεια της ΝΑ. Η βιολογική βάση της σχέσης αυτής απορρέει από την αύξηση της συγκέντρωσης ενός συνόλου μακρομοριακών ενώσεων στο πλάσμα, που αποτελούν διαμεσολαβητές με θεμελιώδη ρόλο στη φλεγμονώδη απόκριση, όπως η ιντερλευκίνη-1 (IL-1), η ιντερλευκίνη-6 (IL-6) και ο παράγοντας νέκρωσης όγκων (TNF).
Είναι γνωστό ότι η περιοδοντική νόσος, ως χρόνια φλεγμονή, δύναται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να επηρεάσει το σύστημα και να οδηγήσει σε αύξηση διαφόρων βιοδεικτών στο αίμα. Η αύξηση αυτή του συστηματικού φλεγμονώδους φορτίου μπορεί να έχει επιδράσεις σε απομακρυσμένες περιοχές και, ως εκ τούτου, η περιοδοντίτιδα έχει συσχετισθεί με συστηματικές παθήσεις, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η στεφανιαία νόσος. Τόσο η παραγωγή φλεγμονωδών μεσολαβητών και κυτοκινών επί περιοδοντίτιδας και η είσοδος αυτών στη συστηματική κυκλοφορία, όσο και η ανεύρεση περιοπαθογόνων μικροβίων στον εγκέφαλο ασθενών με ΝΑ, οδήγησαν στη διατύπωση και διερεύνηση της υπόθεσης ότι οι παθογενετικοί μηχανισμοί που επισυμβαίνουν κατά την εγκατάσταση της ΝΑ, ενδέχεται να επηρεάζονται από την παρουσία ενεργής περιοδοντικής φλεγμονής.

ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: Νόσος Alzheimer, περιοδοντίτιδα, φλεγμονή, κυτοκίνες