ΑΡΧΙΚΗ / Τόμος 40 (2012) / Τεύχος 4 / Χρόνια ελκωτική στοματίτιδα: Μια ασυνήθιστη διαγνωστική πρόκληση

Χρόνια ελκωτική στοματίτιδα: Μια ασυνήθιστη διαγνωστική πρόκληση

Α. ΣΑΜΑΡΑ, Τ. ΚΥΡΙΛΗ, Δ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ, Ε. ΑΛΜΠΑΝΙΔΟΥ-ΦΑΡΜΑΚΗ, Α. ΕΠΙΒΑΤΙΑΝΟΣ
ΣΤΟΜΑ 2012;40(4):267-274

Η Χρόνια Ελκωτική Στοματίτιδα (ΧΕΣ) είναι μια ασυνήθιστη, χρόνια, φλεγμονώδης, αυτοάνοση νόσος, που πρωτοπεριγράφηκε πρόσφατα και κλινικά χαρακτηρίζεται από λευκωπές γραμμωειδείς περιοχές, σε ερυθηματώδη βάση και επώδυνων διαβρώσεων ή ελκώσεων στο βλεννογόνο της στοματικής κοιλότητας. Αντίστοιχες βλάβες σπανιότερα εμφανίζονται και στο δέρμα. Οι γυναίκες μέσης ηλικίας, της λευκής φυλής, προσβάλλονται συχνότερα. Έως σήμερα, στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν καταγραφεί λιγότερα από 40 περιστατικά ασθενών με ΧΕΣ, αλλά θεωρείται ότι ο αριθμός τους είναι αρκετά μεγαλύτερος, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις έχει τεθεί λανθασμένη διάγνωση ομαλού ληχήνα και άλλες παραμένουν αδιάγνωστες. Παθογενετικά, η νόσος οφείλεται στη δράση αντιπυρηνικών αυτοαντισωμάτων (ΑΝΑ) έναντι της πυρηνικής πρωτεΐνης ΔNp63α (70kDa) των επιθηλιακών κυττάρων της βασικής και παραβασικής στιβάδας. Αντίστοιχα αντιπυρηνικά αντισώματα ανευρίσκονται και στον ορό των ασθενών, όπως διαπιστώνεται με έμμεσο ανοσοφθορισμό ή/και ELISA, αντίστοιχα. Η ΧΕΣ ανθίστανται στη συστηματική θεραπεία με τοπικά ή συστηματικά κορτικοστεροειδή, και υποτροπιάζει συχνά, ενώ η συνδυαστική αγωγή με υδροξυχλωροκίνη μπορεί να είναι περισσότερο αποτελεσματική. Διαφορική διάγνωση θα πρέπει να γίνεται από τη διαβρωτική μορφή του ομαλού λειχήνα, την αντίδραση μοσχεύματος έναντι ξενιστή (GVHD) και σπανιότερα άλλων πομφολυγωδών νοσημάτων, όπως η κοινή πέμφιγα, το πομφολυγώδες πεμφιγοειδές, το πεμφιγοειδές των βλεννογόνων, η γραμμική IgA νόσος και ο ερυθηματώδης λύκος.
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανασκόπηση και η κριτική ανάλυση των περιστατικών χρόνιας ελκωτικής στοματίτιδας, που έχουν αναφερθεί στη διεθνή βιβλιογραφία έως σήμερα, η παρουσίαση των ποικίλων κλινικών εκδηλώσεων και των μικροσκοπικών χαρακτηριστικών καθώς και της θεραπευτικής προσέγγισης της νόσου.

ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: αντιπυρηνικά αυτοαντισώματα, ΔNp63α, χρόνια ελκωτική στοματίτιδα