ΑΡΧΙΚΗ / ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η Σ.Ε.Β.Ε. με το περιοδικό «Στόμα» τα ετήσια συνέδριά της, την ιστοσελίδα της από το 2003 και τα σεμινάρια της επαρχίας, για περισσότερα από 60 χρόνια συμβάλλει στη δια βίου εκπαίδευση των οδοντιάτρων.

Η συμβολή της ΣΕΒΕ στη διά βίου εκπαίδευση

Λ. ΖΟΥΛΟΥΜΗΣ
Αναπλ. Καθηγητής, Στοματογναθοπροσωπικής χειρουργικής Αντιπρόεδρος ΣΕΒΕ και ΟΣΘ.

Είναι πλέον καθολικά αποδεκτή απ’ όλους τους εμπλεκόμενους φορείς – Πανεπιστήμιο, Πολιτεία, Επιστημονικούς συλλόγους – η αναγκαιότητα της συνεχούς και δια βίου ιατρικής εκπαίδευσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια αποφάσισε ομόφωνα να αναθέσει αυτή την υπευθυνότητα στις κατά τόπους Εθνικές και Κρατικές αρχές βάζοντας κριτήρια που δόθηκαν από τη UEMS CME (Ένωση Ευρωπαϊκών Ειδικοτήτων – Συνεχής Ιατρική Εκπαίδευση – European Union of Medical Specialists – Continue Medical Education).
Έτσι η ποιότητα, η διαπίστευση και η μοριοδότηση της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο προτάθηκε να δίνεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Διαπίστευσης EAC (Europian Accrediation Council). Όλα τα παραπάνω όμως είναι σε «διοικητικό» και γρα­φειοκρατικό επίπεδο που ακόμη δεν έχει πλήρως διευκρινισθεί. Οι λόγοι είναι πολλοί και οφείλονται κυρίως σε ασυμφωνίες μεταξύ των κρατών για το ποιοι θα είναι οι φορείς, με ποια κριτήρια θα παρέχουν την συνεκπαί­δευση και πώς θα γίνεται η μοριοδότηση κατά περίπτωση. Επίσης ποια θα είναι η μορφή της παρεχόμενης γνώσης, π.χ από συνέδρια, θεωρητικά σεμινάρια, πρακτικά σεμινάρια, μέσω internet κλπ., και αν θα είναι και πόσες οι ημερίδες (απαιτούμενος αριθμός) ή μεγαλύτερης διάρκειας σε καθορισμένο χρονικό διάστημα κάποιων ωρών. Ένα σημαντικό, επίσης, πρόβλημα είναι το πότε θα αρχίζει αυτή η συνεχής και δια βίου εκπαίδευση, δηλ. αμέσως μετά τη λήψη του πτυχίου ή της ειδικότητας ή μετά π.χ. 5ετία ή 10ετία . Μέσα σ’αυτόν τον προβληματισμό που επικρατεί στους κόλπους της ΕΕ κάποιες χώρες έχουν ήδη εφαρμόσει την υποχρεωτική επιμόρφωση και εξάσκηση των οδοντιάτρων μετά τη λήψη του πτυχίου, για να αποκτήσουν άδεια της άσκησης του Οδοντιατρικού επαγγέλματος. Έτσι, π.χ., η Γερμανία και η Λετονία έχουν 24 μήνες υποχρεωτικής εξάσκησης, η Μεγάλη Βρετανία 12, όπως και η Δανία, Πολωνία και η Τσεχία 36 μήνες.
Η συνεχής όμως επιμόρφωση (δια βίου) σε πολλές χώρες είναι υποχρεωτική (Ελβετία, Μ. Βρετανία, Ουγγαρία) για διάφορες χρονικές περιόδους από 1-6 χρόνια με μέσο αριθμό ωρών ανά έτος 80, 50, 50 αντίστοιχα, σε άλλες είναι εθελοντική (Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Εσθονία) από 1 έως 3 χρόνια με μέσο όρο ωρών ανά έτος 50, 15, 50, 30 αντίστοιχα και, τέλος, σε άλλες σχεδιάζεται (Ελλάς, Τουρκία) 60 ώρες σε 5 χρόνια, 12 ώρες μέσος όρος ανά χρόνο και 75 ώρες σε 2 χρόνια, 37,5 ώρες μέσος όρος αντίστοιχα.
Από τα παραπάνω φαίνεται ότι υπάρχει κατ’ αρχήν μια ασυμφωνία μεταξύ των κρατών ως προς τη διάρκεια της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης. Ακολουθεί η διαφωνία για τον φορέα διαπίστευσης (όπως Επιστημο­νικές εταιρείες, Πανεπιστήμια, Επαγγελματικοί Σύλλογοι, Υπουργείο Υγείας κλπ).

Τι συμβαίνει στη χώρα μας;
Η κατάσταση σήμερα είναι συγκεχυμένη και κανείς, παρ’όλες τις πρωτοβουλίες που πάρθηκαν ακόμη και από την ΕΟΟ, δεν έχει αναλάβει ενεργό ρόλο για να λυθεί το πρόβλημα. Ένα είναι κοινά όμως αποδεκτό ότι η ΣΙΕ θεωρείται ηθική υποχρέωση σύμφυτη με το ιατρικό λειτούργημα. Δεν νοείται λειτουργός υγείας χωρίς διαρκή και κατά τακτά χρονικά διαστήματα συνεχιζόμε­νη επιμόρφωση και εκπαίδευση αναλογιζόμενοι την ραγδαία εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας. Τον ρόλο αυτό στην Ελλάδα για πάρα πολλά χρόνια τον είχαν και τον έχουν οι Επιστημονικές Εταιρείες. Μια απ’ αυτές και για 56 συνεχή χρόνια είναι η ΣΕΒΕ, που από την καταστατική της διακήρυξη έχει ως μοναδικό σκοπό τη διαρκή δια βίου επιστημονική ενημέρωση των οδοντιάτρων (Άρθρο 1 του κατασταστικού).
Στα πλαίσια αυτά και σύμφωνα με πρότυπα άλλων επιστημονικών εταιριών και του ΠΙΣ κάνει εδώ και χρόνια μια «άτυπη» μοριοδότηση στα παρεχόμενα διπλώματα κάθε επιστημονικής εκδήλωσης για πιθανή μελλοντική διαπίστευση συνεχούς επιμόρφωσης των μελών της.
Κύρια κριτήρια είναι: το είδος της εκδήλωσης (συνέδριο, σεμινάριο, κύκλος μαθημάτων), το θέμα (μονοθεματικό ή εξειδικευμένο), οι ομιλητές Έλληνες και ξένοι εγνωσμένου κύρους, καθώς και η διάρκεια (ώρες ημερίδας κ.λπ).
Ο σκοπός της ΣΕΒΕ δεν είναι η συλλογή μερικών ακόμη πιστοποιητικών για χρήση σε αναζήτηση θέσεων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, αλλά η παρεχόμενη γνώση και εκπαίδευση στους οδοντιάτρους με γνώμονα τη διασφάλιση της ποιότητας στην άσκηση του επαγγέλματος και της καλύτερης δυνατής περίθαλψης των ασθενών. Κανείς δεν αρνείται ότι είναι κάπως «αυθαίρετο», αφού δεν υπάρχει κάτι επίσημο από το κράτος, αλλά βασιζόμενοι σε πρακτικές των ιατρικών επιστημονικών εταιρειών και κυρίως του ΠΙΣ μπορούμε να συνεχίσουμε να μοριοδοτούμε τις επιστημονικές εκδηλώσεις μας μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο σε κρατικό επίπεδο.
Το ζητούμενο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, δεν είναι η συλλογή ωρών και μορίων, αλλά η ουσία που είναι η δια βίου συνεχιζόμενη εκπαίδευση και επιμόρφωση που πρέπει να δίνεται μέσω Επιστημονικών Εταιρειών εγκεκριμένων, κυρίως με εμπειρία ετών (όπως κάνει η ΣΕΒΕ εδώ και 56 χρόνια πάνω στην επιστημονι­κή ενημέρωση). Κριτήρια πάντα η ποιότητα της γνώσης που παρέχεται και η όσο το δυνατό «up to date» ενημέρωση.
Επίσης, σημαντικό είναι να αντιληφθεί ο κάθε λειτουργός υγείας ότι η εκπαίδευση δεν τελειώνει με τη λήψη του πτυχίου ή της ειδικότητας, αλλά είναι αδήρητος ανάγκη να υπάρχει συνέχεια μέσω της δια βίου εκπαίδευσης. Έτσι θα διασφαλίσουμε καλύτερο μέλλον για μας και τους ασθενείς μας παρέχοντας υψηλού κύρους περίθαλψη στο κοινωνικό σύνολο.
Ας «πιέσουμε» με κάθε τρόπο τον «αδιάφορο» συνάδελφο και την επίσης πολλές φορές «αδιάφορη» πολιτεία στο να γίνει πλέον υποχρέωση η διά βίου και
συνεχής εκπαίδευση.
Η Στοματολογική Εταιρεία Βορείου Ελλάδος ακο­λουθώντας πιστά, όπως προαναφέρθηκε στο καταστατικό, ότι: «σκοπός είναι η δια παντός επιστημονικού μέσου προαγωγή της οδοντιατρικής εκτίμησης και της επιστημονικής καλλιέργειας των μελών της», και παίρνοντας υπόψη τα σημερινά δεδομένα της οδοντιατρι­κής επιστήμης και τις καθημερινές ραγδαίες εξελίξεις λειτουργεί σαν φορέας επιστημονικής γνώσης και δια βίου ενημέρωσης των οδοντιάτρων.
Έτσι σταθερά διενεργεί ένα ετήσιο συνέδριο, ένα μονοθεματικό κύκλο 4 επιστημονικών βραδινών κάθε χρόνο που «εξαντλεί» ένα θέμα κλινικού ενδιαφέρο­ντος δίδοντας δίπλωμα παρακολούθησης, ένα ή δύο σεμινάρια επαρχίας, ένα ή δύο πρακτικά σεμινάρια στα γραφεία της Εταιρείας, όλα μοριοδοτούμενα σύμφωνα με τα παραπάνω που αναφέρονται.
Τέλος, μια επιπλέον σημαντική προσφορά της ΣΕΒΕ στην επιστημονική γνώση και συνεχή εκπαίδευση είναι η σταθερή έκδοση του περιοδικού ΣΤΟΜΑ σε 4 τεύχη το χρόνο με θεματολογία που άπτεται όλων των γνωστικών αντικειμένων της Οδοντιατρικής παρέχοντας στα μέλη της υψηλού κύρους ενημέρωση.

ΣΤΟΜΑ 2009; 37 : 287 – 288