ΑΡΧΙΚΗ / Τόμος 32 (2004) / Τεύχος 1 / Αμάλγαμα. Επιπτώσεις στον ασθενή, τον οδοντίατρο, το περιβάλλον

Αμάλγαμα. Επιπτώσεις στον ασθενή, τον οδοντίατρο, το περιβάλλον

Ε. Μπαζάκου, Γ. Παλαγγιάς, Αρτ. Καρανίκα-Κούμα
ΣΤΟΜΑ 2004;32(1):55-70

Ο οδοντιατρικός υδράργυρος έχει κατηγορηθεί για την πρόκληση παρενεργειών στους ασθενείς, στο οδοντιατρικό προσωπικό, αλλά και για τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Η διαμάχη ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους πολέμιους του αμαλγάματος διεξάγεται εδώ και πολλά χρόνια, σε διά­φορα μέτωπα.
Ο υδράργυρος προσλαμβάνεται από τον άνθρωπο με την τροφή, αλλά και από τις εμφράξεις αμαλγάματος, από τις οποίες απελευθερώνεται είτε με την μορφή ιόντων είτε με τη μορφή ατμών υδραργύρου. Ο προσλαμβανόμενος υδράργυ­ρος περνάει στην αιματική κυκλοφορία και η κατανομή του στο αίμα και στο πλάσμα εξαρτάται από τη χημική του μορφή. Με βάση τις, μέχρι σήμερα, μελέτες δεν τεκμηριώνονται οι ισχυρισμοί ότι ο οδοντιατρικός υδράργυρος ευθύνεται για την πρόκληση ανοσολογικών διαταραχών, βλαβών στο νευρικό σύστημα, στους νεφρούς, για αυξημένη αντοχή στα αντιβιοτι­κά ή για διαταραχές στο έμβρυο. Οι εμφράξεις αμαλγάματος έχει βρεθεί ότι μπορούν να προκαλέσουν τοπικές τοξικές αντιδράσεις στους ασθενείς, όπως τα τατουάζ, αμαλγάματος ή γενικότερα αντιδράσεις υπερευαισθησίας κυρίως με τη μορφή λειχηνοειδών αλλοιώσεων.
Οι κίνδυνοι για τους εργαζόμενους στα οδοντιατρεία πηγάζουν από την εισπνοή ατμών υδραργύρου ή πολύ μικρών σωματιδίων αμαλγάματος. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι κάποιες νόσοι σχετίζονται με την έκθεση στον υδράργυρο των ανθρώπων που εργάζο­νται σε οδοντιατρεία. Σπάνια στο προσωπικό που εργάζεται σε οδοντιατρεία έχουν αναφερθεί αντιδράσεις υπερευαισθη­σίας.
Ο υδράργυρος που αποβάλλεται στο αποχετευτικό σύστημα από τα οδοντιατρεία έχει βρεθεί ότι μπορεί να έχει επιπτώσεις στο περιβάλλον, αλλά το ποσοστό μόλυνσης είναι πολύ μικρό σε σχέση με τη μόλυνση που προέρχεται από τη βιομηχανία και τους ρύπους των αυτοκινήτων.
Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας προέκυψε ότι δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι ποσότητες υδραργύρου που ελευθερώνονται από τις εμφρά­ξεις αμαλγάματος μπορούν να προκαλέσουν την πληθώρα των συμπτωμάτων που αποδίδονται σε αυτό, ενώ η σωστή υγιεινή και διαχείριση των οδοντιατρικών αποβλήτων μπορεί να μειώσει σημαντικά το ποσοστό μόλυνσης που προέρχεται από τα οδοντιατρεία.

ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: Υδράργυρος, παρενέργειες, ασθενείς, οδοντιατρικό προσωπικό, περιβάλλον